Kancelaria Prawa Podatkowego FACTOR

specjalizuje się w prowadzeniu szeroko rozumianej
dokumentacji księgowej, podatkowej, kadrowej, zusowskiej

Sprawdź! co możemy Ci zaoferować

menu:

Czy jednorazowy odpis amortyzacyjny stanowi pomoc de minimis?

Skoro polskie przepisy odsyłają do przepisów wspólnotowych to spójrzmy do nich.

Pojęcie pomoc publiczna zawarte jest w art. 107 Traktatu Europejskiego, który określa cztery warunki i dotyczy tylko przedsiębiorców. Wszystkie cztery warunki muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie jednego z warunków powoduje, że dane zdarzenie nie jest uznane za pomoc publiczną.

Pierwszy warunek – pomoc udzielona jest przez państwo.

Pojęcie „państwa" rozumiane jest w tym aspekcie bardzo szeroko. Każdy przejaw władzy publicznej traktowany jest jako państwo. Tworzenie prawa jest przejawem działania państwa i bez wątpienia ten warunek zostaje spełniony.

Drugi warunek – pomoc jest rzeczywistą korzyścią.

Korzyść również jest tutaj traktowana w sposób szeroki. Pomocą publiczną jest nie tylko zwrot poniesionych kosztów (czyli dotacja inwestycyjna, czy też refundacja kosztów wynagrodzenia) ale także odroczenie płatności podatku dochodowego.

Musimy pamiętać, że konstrukcja jednorazowego odpisu amortyzacyjnego polega na wcześniejszym zaliczeniu w koszty uzyskania przychodu, czegoś co byłoby w kosztach podatkowych w okresie amortyzacji – także ten warunek jest spełniony.

Trzeci warunek – pomoc sprzyja tylko niektórym przedsiębiorcom lub sprzyja produkcji niektórych towarów (charakter selektywności).

Pomoc publiczna musi mieć charakter selektywności. Gdyby wszyscy przedsiębiorcy mogli korzystać z danej pomocy to nie byłaby to pomoc publiczna.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości rozstrzygał już problem selektywności. Trybunał przyjmuje, że selektywny charakter zostaje spełniony jeśli zostaje uprzywilejowany przedsiębiorca lub grupa przedsiębiorców w stosunku do innych przedsiębiorców, którzy są w podobnej sytuacji prawnej i faktycznej.

Dokonanie jednorazowego odpisu amortyzacyjnego nie jest ograniczone ze względu na przedmiot działalności przedsiębiorcy, jak również ze względu na rodzaj odbiorców lub ilość zatrudnionych pracowników we firmie. Na ograniczenie nie ma wpływu także znaczenie czy przedsiębiorca jest importerem czy eksporterem.

Jakie są ograniczenia korzystania z jednorazowego odpisu amortyzacyjnego?

Konstrukcja jednorazowego odpisu amortyzacyjnego zawiera trzy ograniczenia:

Pierwszy rodzaj ograniczenia – limit roczny – 50 tys. EURO.

Podatnik może korzystać z konstrukcji jednorazowego odpisu amortyzacyjnego do równowartości 50 tysięcy EURO w roku podatkowym. Nie ma znaczenia ile razy podatnik skorzysta z tej konstrukcji. Podatnik może skorzystać z tej konstrukcji raz lub wielokrotnie, pod warunkiem nie przekroczenia limitu rocznego – 50 tysięcy EURO. Ograniczenie tego typu ma charakter przedmiotowy i dotyczy wszystkich stosujących tą konstrukcję. Inaczej mówiąc ten element nie spełnia charakteru selektywności.

PIERWSZA UWAGA:

W latach 2009 oraz 2010 limit był czasowo podwyższony do wysokości równowartości 100 tysięcy EURO. Obecnie (maj 2011 roku) limit wynosi 50 tysięcy EURO.

DRUGA UWAGA:

W przypadku spółki niemającej osobowości prawnej kwota limitu jednorazowego odpisu amortyzacyjnego dotyczy spółki, a nie wspólników takiej spółki.

Drugi rodzaj ograniczenia - rodzaj inwestycji.

Konstrukcję jednorazowego odpisu amortyzacyjnego mogą zastosować podatnicy oddający do użytku środki trwałe z grupy 3 do 8 Klasyfikacji Środków Trwałych, z wyjątkiem samochodów osobowych. W takim razie z konstrukcji wyłączone są inwestycje w:

  • wartości niematerialne i prawne,
  • obce środki trwałe,
  • budynki,
  • budowle,
  • samochody osobowe.

Przy czym trzeba pamiętać, że dla potrzeb podatków dochodowych samochody osobowe mają swoją definicję. W podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcie samochodu osobowego regulują art. 5a pkt. 19 oraz art. 5c, a w podatku dochodowym od osób prawnych pojęcie samochodu osobowego regulują art. 4a pkt. 9 oraz art. 4b.

Tego typu ograniczenie również ma charakter przedmiotowy, który nie spełnia charakteru selektywności.

Trzeci rodzaj ograniczenia - status podmiotu korzystającego.

Jednorazowy odpis amortyzacyjny stosować może przedsiębiorca, który jest „małym podatnikiem" lub „podatnikiem rozpoczynającym działalność gospodarczą".

Pojęcie małego podatnika.

Małym podatnikiem jest podmiot, który w poprzednim roku podatkowym osiągnął przychód poniżej równowartości 1 200 000 EURO liczony razem z należnym podatkiem VAT. Pojęcie małego podatnika zostało zaczerpnięte z dyrektywy unijnej, z tym że polski ustawodawca ustalił taką właśnie wysokość limitu. Pojęcie małego podatnika najpierw zostało użyte na potrzeby podatku VAT, a następnie zostało użyte w obu podatkach dochodowych.

Podatnik rozpoczynający działalność.

Podatki dochodowe na swój sposób rozumieją pojęcie „podatnika rozpoczynającego działalność gospodarczą".

Według podatku dochodowego od osób fizycznych podatnikiem rozpoczynającym działalność gospodarczą nie jest podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej, który w roku rozpoczęcia tej działalności, a także w okresie dwóch lat (licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia) prowadził działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki niemającej osobowości prawnej lub działalność taką prowadził małżonek tej osoby, jeżeli między małżonkami istniała w tym czasie wspólność majątkowa.

W podatku dochodowym od osób prawnych podatnikiem rozpoczynającym działalność nie jest podatnik rozpoczynających działalność, który został utworzony:

    • w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału podatników, albo
    • w wyniku przekształcenia spółki lub spółek niemających osobowości prawnej, albo
    • przez osoby fizyczne, które wniosły na poczet kapitału nowo utworzonego podmiotu uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty co najmniej 10 000 EURO.

Inaczej mówiąc warto pamiętać, że podatnik, który faktycznie rozpoczął swoją działalność gospodarczą dla podatków dochodowych nie zawsze będzie podatnikiem rozpoczynającym działalność gospodarczą.

Ilu przedsiębiorców ma możliwość korzystać z jednorazowego odpisu amortyzacyjnego?

Niestety nie wiadomo ilu przedsiębiorców spełnia warunek małego podatnika. Ministerstwo pobiera dane statyczne o podatnikach z dokumentów, które składane są do urzędów skarbowych. W zeznaniu rocznym podatnicy podają przychód w wysokości netto. Podatnicy nie składają sprawozdania jaka jest wartość brutto jego sprzedaży.

W tej sytuacji Ministerstwo Finansów nie ma możliwości dokonania badania statycznego ilu podatków może zastosować jednorazowy odpis amortyzacyjny, ponieważ informacje statyczne opracowywane są w oparciu o dokumenty (zeznania, deklaracje, oświadczenia, zawiadomienia) składane przez podatników.

Skutkiem czego nie wiadomo ilu jest małych podatników w podatku dochodowym. Nie wiadomo także ilu nowo powstałych podatników nie spełnia warunku bycia podatnikiem rozpoczynającym działalność gospodarczą.

Ilu przedsiębiorców rzeczywiście korzysta z jednorazowego odpisu amortyzacyjnego?

Niestety również nie wiadomo ilu przedsiębiorców faktycznie korzysta z jednorazowego odpisu amortyzacyjnego. Znaczna liczba przedsiębiorców nie składa wniosku o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis w związku z zastosowanie jednorazowego odpisu amortyzacyjnego. Żaden organ nie przeprowadza badań w tym zakresie, chociażby badań statycznych.

Jedynie Główny Urząd Statystyczny prowadzi badania statystyczne, które mogą pomóc nam rzucić trochę światła na problem jaki jest udział mikroprzedsiębiorstw i mały przedsiębiorców, a tym samym pokaże jaki jest udział mały podatników w gospodarce.

Poniżej zamieszamy dane liczbowe ilu w Polsce jest małych i średnich przedsiębiorców. Informacje zostały pobrane z raportu upublicznionego na stronie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości przygotowanego pod kierunkiem Anety Wilmańskiej pod tytułem: „Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach 2008 – 2009".

Lata

Ogółem

Mikro-przedsiębiorstwa

Małe przedsiębiorstwa

Średnie przedsiębiorstwa

Duże przedsiębiorstwa

 w liczbach  w %  w liczbach  w %  w liczbach  w %  w liczbach  w %
 2007  3 794 422  3 599 259  94,86%  159 426  4,20%  30 266  0,80%  5 471  0,14%
 2008  3 868 061  3 666 481  94,79%  164 795  4,26%  31 225  0,81%  5 560  0,14%
 2009  3 880 237  3 672 853  94,66%  170 182  4,39%  31 648  0,82%  5 554  0,14%

Tabela 1. Podmioty zarejestrowane w rejestrze REGON w latach 2007–2009 według klas wielkości.
Źródło: Anet Wilmańska; Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach 2008 – 2009; strona 229; tabela 9.


Z tej tabeli jednoznacznie wynika, że najwięcej jest mikroprzedsiębiorstw. Pojęcie mikroprzedsiębiorstwa definiuje art. 104 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej:

„Art. 104. Za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

1) zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz

2) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów

i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów EURO, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów EURO".

Z tego można wnioskować, że najwięcej jest małych podmiotów gospodarczych – można nawet śmiało postawić tezę, że im mniejszy podmiot (według kryterium ilości zatrudnionych lub wielkości przychodu) – tym większa ilość takich podmiotów

w gospodarce narodowej. W takim razie wniosek jest jednoznaczny: miażdżąca większość polskich przedsiębiorstw to firmy spełniające kryterium małego podatnika . W tej sytuacji nie zostaje spełniony warunek selektywności.

Czwarty warunek – pomoc powoduje zakłócenie konkurencji lub grozi zakłóceniem konkurencji.

Konkurencja w Unii jest bardzo ważnym dobrem, dobrem tak cennym, że należy reagować na każde zakłócenie konkurencji a nawet na groźbę zakłócenia konkurencji.

Pytanie jakie się nasuwa to: Czy jednorazowy odpis amortyzacyjny zakłóca konkurencji lub grozi zakłóceniu konkurencji? Odpowiedź jest krótka – NIE. Skoro większość przedsiębiorców może korzystać z tej konstrukcji i duża część z nich dokonuje jednorazowy odpis amortyzacyjny środków trwałych to nie dochodzi do groźby zakłócenia konkurencji, a tym bardziej do zakłóca konkurencji. Ten warunek również nie jest spełniony.

Reasumując, jednorazowy odpis amortyzacyjny środków trwałych z czterech warunków pomocy publicznej spełnia tylko dwa. Warunek selektywności oraz warunek wpływu na konkurencję nie zostaje spełniony. W związku z powyższym jednorazowy odpis amortyzacyjny nie jest pomocą publiczną.

Rzetelna firma

rzetelna firma big

Szybki kontakt

Jastrzębie-Zdrój
tel. +48 32 473-38-23

Ruda Śląska
tel. +48 32 342-24-00